Có những giai đoạn trong cuộc sống, chúng ta dễ nhìn thấy điều mình thiếu hơn là điều mình đang có. Một ngày nhiều áp lực, công việc không như ý, tài chính căng thẳng, mối quan hệ có vấn đề hoặc đơn giản là cơ thể mệt mỏi cũng đủ khiến đầu óc chỉ tập trung vào phần tiêu cực. Khi đó, cảm giác chán nản, bất mãn và nặng nề thường đến rất nhanh.
Chính vì vậy, lòng biết ơn thường được nhắc đến như một thói quen giúp con người sống tích cực hơn. Nhưng nếu chỉ hiểu biết ơn theo kiểu “phải luôn vui vẻ”, “phải thấy mọi thứ đều tốt đẹp” hoặc “có khó khăn cũng không được than thở” thì khái niệm này rất dễ trở nên sáo rỗng. Thậm chí, nhiều người còn cảm thấy áp lực vì nghĩ rằng mình đang buồn mà lại bị khuyên phải biết ơn nhiều hơn.
Thực ra, lòng biết ơn không phải là phủ nhận nỗi buồn, càng không phải ép mình lạc quan bằng mọi giá. Biết ơn đơn giản là khả năng nhận ra những điều tốt đẹp, những điều đáng quý và những sự nâng đỡ vẫn đang tồn tại trong cuộc sống, ngay cả khi mọi thứ chưa hoàn hảo. Đó có thể là một bữa cơm đủ đầy, một người thân còn khỏe mạnh, một người bạn biết lắng nghe, một buổi sáng cơ thể đỡ mệt hơn, hay chỉ là việc bạn đã vượt qua thêm một ngày khó khăn.
Điều đặc biệt là khi được nuôi dưỡng đúng cách, lòng biết ơn không chỉ làm tâm trạng dễ chịu hơn trong chốc lát. Nó còn có thể ảnh hưởng đến cách chúng ta nhìn cuộc sống, cách đối xử với bản thân, cách kết nối với người khác và cả khả năng phục hồi tinh thần sau những giai đoạn mệt mỏi.
Trong bài viết này, NetDep sẽ cùng bạn tìm hiểu vì sao lòng biết ơn giúp cuộc sống tốt hơn, đồng thời chia sẻ những cách thực hành lòng biết ơn mỗi ngày theo hướng nhẹ nhàng, thực tế và không gượng ép.
 |
| Lòng biết ơn |
Lòng biết ơn là gì và vì sao dễ bị hiểu sai?
Lòng biết ơn là trạng thái trân trọng những điều tốt đẹp mình đang nhận được từ cuộc sống, từ người khác hoặc từ chính nỗ lực của bản thân. Nó không nhất thiết phải là cảm xúc quá lớn lao. Nhiều khi, lòng biết ơn chỉ đơn giản là bạn nhận ra rằng hôm nay mình vẫn còn đủ sức khỏe để làm việc, còn một mái nhà để trở về, còn người thân để trò chuyện hoặc còn một cơ hội để sửa sai và bắt đầu lại.
Tuy nhiên, lòng biết ơn thường bị hiểu sai theo hai hướng khá phổ biến.
Hiểu sai thứ nhất: Biết ơn nghĩa là không được buồn, không được than
Đây là cách hiểu khiến nhiều người cảm thấy bị áp lực. Họ đang mệt, đang tổn thương hoặc đang có vấn đề thật sự, nhưng lại bị yêu cầu phải “biết ơn đi, còn nhiều người khổ hơn”. Kiểu khuyên này có thể khiến người nghe cảm thấy cảm xúc của mình bị xem nhẹ.
Trên thực tế, bạn hoàn toàn có thể vừa biết ơn, vừa thừa nhận rằng mình đang buồn, đang mệt hoặc đang thất vọng. Hai điều này không hề mâu thuẫn. Biết ơn không xóa đi khó khăn, nhưng nó giúp bạn không bị khó khăn nuốt trọn.
Hiểu sai thứ hai: Biết ơn chỉ dành cho những người có cuộc sống thuận lợi
Không ít người nghĩ rằng chỉ khi cuộc sống ổn định, ít áp lực và có nhiều điều đáng vui thì mới dễ biết ơn. Nhưng chính trong những giai đoạn khó khăn, lòng biết ơn lại càng trở thành một điểm tựa tinh thần quan trọng. Nó giúp bạn nhìn thấy rằng dù cuộc sống đang không như ý, vẫn còn những điều có thể bấu víu, gìn giữ và trân trọng.
Nói cách khác, lòng biết ơn không phải là “trang trí thêm” cho cuộc sống khi mọi thứ đã tốt sẵn. Nó là một cách giúp chúng ta sống vững hơn, bình tĩnh hơn và bớt kiệt sức hơn khi đi qua những ngày không dễ dàng.
Vì sao lòng biết ơn giúp cuộc sống tốt hơn?
Lòng biết ơn không giải quyết thay bạn mọi vấn đề, nhưng nó có thể thay đổi cách bạn cảm nhận, phản ứng và bước qua vấn đề. Dưới đây là những lý do quan trọng khiến thói quen này có giá trị lâu dài đối với đời sống tinh thần.
1. Lòng biết ơn giúp đầu óc bớt bị cuốn vào những điều tiêu cực
Não bộ con người có xu hướng chú ý mạnh hơn đến nguy cơ, thiếu hụt và điều không như ý. Đây là phản ứng rất tự nhiên. Nếu hôm nay bạn nhận được 5 lời khen và 1 lời chê, rất có thể lời chê đó sẽ ở lại trong đầu lâu hơn. Nếu một ngày có 10 việc ổn nhưng 1 việc trục trặc, chúng ta cũng dễ chỉ nhớ đến phần trục trặc ấy.
Khi rèn lòng biết ơn, bạn đang tập cho đầu óc một thói quen mới: không phủ nhận khó khăn, nhưng cũng không bỏ quên những điều tốt đẹp vẫn đang hiện diện. Điều này giúp bức tranh cuộc sống trở nên cân bằng hơn.
Ví dụ:- hôm nay công việc có áp lực, nhưng bạn đã hoàn thành được một việc quan trọng
- bạn đang mệt, nhưng vẫn có một người thân hỏi han
- tài chính đang căng, nhưng bạn vẫn có bữa cơm đủ đầy
- cuộc sống chưa như mong muốn, nhưng bạn vẫn còn cơ hội thay đổi
Sự chuyển dịch nhỏ trong cách nhìn này có thể làm giảm cảm giác bế tắc và nặng nề rất nhiều.
2. Lòng biết ơn giúp tinh thần ổn định hơn trong giai đoạn áp lực
Khi liên tục tập trung vào phần mình thiếu, phần chưa đạt được hoặc những gì người khác có mà mình không có, tinh thần rất dễ rơi vào trạng thái căng thẳng kéo dài. Cảm giác “mình chưa đủ”, “mình đang tụt lại”, “mọi thứ đều không ổn” có thể âm thầm bào mòn năng lượng mỗi ngày.
Lòng biết ơn không khiến áp lực biến mất ngay, nhưng nó giúp bạn giữ được một nền tinh thần vững hơn. Bởi khi biết nhìn lại những điều mình đang có, bạn sẽ bớt cảm giác rằng cuộc sống hoàn toàn chống lại mình. Đó có thể là:
- sức khỏe vẫn đang khá hơn so với một thời điểm tệ hơn trước đó
- công việc tuy áp lực nhưng vẫn mang lại thu nhập
- gia đình có lúc mâu thuẫn nhưng vẫn là nơi mình có thể quay về
- bản thân dù mệt nhưng vẫn đang cố gắng từng ngày
Cảm giác “mình vẫn còn những điều đáng quý để giữ gìn” là một nguồn lực tinh thần rất lớn. Nó giúp con người bớt hoảng loạn và có thêm sức để đi tiếp.
3. Biết ơn giúp chúng ta bớt so sánh với người khác
Một trong những điều làm con người mệt mỏi nhất hiện nay là so sánh. Chỉ cần lướt mạng xã hội vài phút, bạn có thể thấy người khác xinh hơn, giỏi hơn, giàu hơn, hạnh phúc hơn, thành công hơn. Nếu không tỉnh táo, bạn sẽ rất dễ cảm thấy cuộc sống của mình quá tầm thường hoặc thiếu thốn.
Lòng biết ơn giúp kéo sự chú ý trở lại với chính cuộc sống của bạn. Thay vì chỉ nhìn lên và thấy người khác đang có gì, bạn bắt đầu nhìn xuống, nhìn ngang và nhìn vào bên trong để thấy:
- mình đã đi được bao xa so với trước đây
- mình đang có những điều gì mà trước kia từng mong muốn
- ai đang ở bên mình
- điều gì đang nâng đỡ cuộc sống của mình mỗi ngày
Sự thay đổi góc nhìn này không làm bạn kém tham vọng hơn. Nó chỉ giúp bạn bớt tiêu hao năng lượng vào việc so sánh vô tận, từ đó tập trung hơn vào hành trình của chính mình.
4. Lòng biết ơn giúp các mối quan hệ trở nên ấm áp hơn
Một người biết trân trọng sự giúp đỡ, sự hiện diện và tấm lòng của người khác thường dễ xây dựng mối quan hệ tốt hơn. Bởi khi bạn biết ơn, bạn sẽ có xu hướng:
- nói lời cảm ơn nhiều hơn
- ghi nhận công sức của người khác
- bớt coi những điều tốt đẹp là hiển nhiên
- cư xử mềm mại và chân thành hơn
- dễ cảm thông hơn với người bên cạnh
Hãy thử nghĩ về một mối quan hệ gia đình. Nếu ngày nào bạn cũng mặc định rằng bữa cơm mẹ nấu, sự chăm lo của chồng hoặc vợ, sự hỗ trợ của anh chị em là chuyện đương nhiên, bạn sẽ rất dễ sống trong tâm thế đòi hỏi mà quên mất sự trân trọng. Nhưng khi bắt đầu nhận ra những điều ấy không phải tự nhiên mà có, cách bạn cư xử cũng sẽ khác đi.
Điều tương tự cũng đúng với bạn bè, đồng nghiệp và cả những người xa lạ đã từng giúp đỡ bạn trong một thời điểm nào đó. Lòng biết ơn làm cho các mối quan hệ bớt lạnh lẽo và bớt vô tâm.
5. Biết ơn giúp chúng ta trân trọng bản thân hơn
Khi nhắc đến lòng biết ơn, nhiều người chỉ nghĩ đến việc biết ơn cuộc sống hoặc biết ơn người khác. Nhưng trên thực tế, một phần rất quan trọng là biết ơn chính bản thân mình.
Bạn có thể biết ơn bản thân vì:
- đã cố gắng đi qua một giai đoạn rất khó
- đã làm việc chăm chỉ để nuôi gia đình
- đã dũng cảm thay đổi một thói quen xấu
- đã biết xin lỗi, biết sửa sai, biết đứng dậy sau thất bại
- đã âm thầm chịu đựng nhiều điều mà không ai thấy
Điều này không phải là tự tâng bốc. Nó là cách nhìn nhận công bằng hơn với chính mình. Rất nhiều người sống quá nghiêm khắc với bản thân, chỉ thấy lỗi lầm và thiếu sót mà quên mất rằng mình cũng đã cố gắng rất nhiều. Khi biết ơn bản thân, bạn sẽ bớt thói quen tự chê bai, bớt coi nhẹ nỗ lực của mình và học được cách đối xử dịu dàng hơn với chính mình.
6. Lòng biết ơn giúp những ngày bình thường trở nên đáng sống hơn
Không phải ngày nào cũng có sự kiện lớn để khiến chúng ta vui. Phần lớn cuộc sống là những ngày bình thường: đi làm, nấu ăn, dọn dẹp, trả lời tin nhắn, giải quyết việc nhà, lo cho con cái, chăm sóc bản thân, nghỉ ngơi rồi lại tiếp tục.
Nếu luôn chờ một điều gì thật đặc biệt mới cảm thấy hạnh phúc, chúng ta sẽ rất dễ hụt hẫng. Lòng biết ơn giúp bạn nhận ra rằng cuộc sống không chỉ đáng sống ở những cột mốc lớn, mà còn ở những điều nhỏ:
- một buổi sáng trời dịu mát
- cốc cà phê hợp khẩu vị
- con cái cười đùa trong nhà
- góc phòng sạch sẽ sau khi dọn xong
- làn da đỡ kích ứng hơn sau một thời gian chăm sóc
- một tối được ngủ sớm sau nhiều ngày mệt mỏi
Chính khả năng cảm nhận niềm vui từ những điều nhỏ này giúp cuộc sống trở nên ấm hơn và nhẹ hơn rất nhiều.
7. Biết ơn giúp chúng ta sống chậm lại và ý thức hơn về hiện tại
 |
| sống chậm không vội vã |
Khi đầu óc luôn chạy về quá khứ hoặc tương lai, con người rất dễ bỏ lỡ hiện tại. Có người cứ tiếc nuối chuyện cũ, có người lại quá lo cho ngày mai, đến mức không còn cảm nhận được điều gì đang diễn ra trước mắt.
Lòng biết ơn kéo chúng ta quay lại với hiện tại. Nó hỏi rằng:
- lúc này mình đang có gì?
- ai đang ở bên mình?
- điều gì trong ngày hôm nay là đáng quý?
- có điều gì mình đang nhận được mà lâu nay xem là hiển nhiên?
Nhờ vậy, bạn sẽ sống chậm lại một chút, quan sát rõ hơn một chút và bớt bị cuốn trôi hoàn toàn bởi guồng quay của áp lực.
Cách rèn lòng biết ơn mỗi ngày mà không gượng ép
Biết ơn là một thói quen có thể rèn luyện, nhưng nếu làm theo kiểu ép buộc hoặc hình thức thì rất khó duy trì. Điều quan trọng là tìm một cách phù hợp với nhịp sống của mình.
1. Mỗi ngày viết ra 3 điều bạn thấy biết ơn
Đây là cách đơn giản và hiệu quả nhất để bắt đầu. Mỗi tối trước khi ngủ, bạn chỉ cần viết ra 3 điều khiến mình thấy biết ơn trong ngày. Không cần điều gì quá lớn lao. Ví dụ:
- hôm nay mình ăn được một bữa ngon
- công việc có áp lực nhưng mình đã hoàn thành đúng hạn
- con mình hôm nay vui vẻ hơn
- da mặt đỡ khô hơn tuần trước
- mình đã có 15 phút ngồi yên không bị ai làm phiền
Điều quan trọng không phải là viết cho thật hay, mà là tập cho đầu óc nhìn thấy phần tốt đẹp vẫn tồn tại trong ngày sống của mình.
2. Nói lời cảm ơn thành tiếng khi có thể
Một lời cảm ơn chân thành tưởng như rất nhỏ, nhưng lại có tác động lớn với cả người nói lẫn người nghe. Hãy tập cảm ơn:
- người nấu cho bạn bữa cơm
- người giao hàng đúng giờ
- đồng nghiệp đã hỗ trợ
- bạn đời đã làm giúp một việc nhỏ
- con cái khi chúng biết phụ giúp
- chính bản thân khi bạn hoàn thành được điều gì đó khó khăn
Khi lời cảm ơn được nói ra, lòng biết ơn không còn là một ý nghĩ mơ hồ trong đầu mà trở thành một cách sống cụ thể hơn.
3. Khi thấy mệt, hãy tự hỏi: hôm nay vẫn còn điều gì đáng quý?
Đây là câu hỏi rất hữu ích trong những ngày tinh thần xuống thấp. Bạn không cần ép mình vui lên ngay. Chỉ cần dừng lại vài phút và tự hỏi:
- hôm nay có điều gì vẫn đang nâng đỡ mình?
- ai đã giúp mình, dù chỉ một chút?
- mình đã làm được điều gì dù ngày hôm nay không dễ?
- có điều gì nhỏ thôi nhưng khiến mình thấy nhẹ lòng?
Câu hỏi này không xóa được áp lực, nhưng nó giúp bạn không chìm hoàn toàn trong cảm giác bế tắc.
4. Tập biết ơn cả những tiến bộ nhỏ của bản thân
Nhiều người chỉ cho phép mình vui khi đạt thành tích lớn, còn những thay đổi nhỏ thì xem như không đáng kể. Nhưng thật ra, chính những bước nhỏ mới là phần tạo nên sự thay đổi bền vững.
Bạn có thể biết ơn bản thân vì:
- đã bớt thức khuya hơn tuần trước
- đã uống đủ nước hơn
- đã bình tĩnh hơn trong một cuộc tranh luận
- đã dọn được góc phòng vốn rất bừa bộn
- đã dám nói ra điều mình cần
- đã cố gắng chăm sóc bản thân dù đang rất mệt
Khi biết ghi nhận những tiến bộ nhỏ, bạn sẽ có thêm động lực để đi tiếp thay vì chỉ nhìn vào phần mình chưa làm được.
5. Đừng biến lòng biết ơn thành áp lực phải “tích cực bằng mọi giá”
Đây là điều rất quan trọng. Có những ngày bạn mệt, buồn, thất vọng hoặc giận dữ. Những cảm xúc đó là thật và cần được tôn trọng. Lòng biết ơn không yêu cầu bạn phải phủ nhận chúng.
Nếu hôm nay bạn không thấy điều gì lớn lao để biết ơn, cũng không sao. Hãy bắt đầu từ những điều rất nhỏ:
- mình vẫn đang thở
- mình vẫn còn một nơi để nằm nghỉ
- hôm nay mình đã cố gắng hết khả năng
- mình vẫn còn cơ hội để ngày mai làm lại
Biết ơn không phải cuộc thi xem ai sống tích cực hơn. Nó là một cách giữ cho tâm hồn mình bớt cằn cỗi, bớt cay nghiệt với cuộc đời và bớt khắt khe với chính mình.
Gợi ý thói quen 7 ngày để bắt đầu thực hành lòng biết ơn
Nếu bạn muốn biến lòng biết ơn thành một phần trong đời sống hàng ngày, có thể thử bắt đầu bằng một kế hoạch rất nhẹ như sau:
Ngày 1Viết ra 3 điều khiến bạn thấy biết ơn trong ngày.
Ngày 2
Nói lời cảm ơn với một người thân hoặc đồng nghiệp đã giúp bạn việc gì đó.
Ngày 3
Viết một dòng cảm ơn chính bản thân vì một nỗ lực gần đây.
Ngày 4
Khi thấy mệt, dành 5 phút để ghi ra điều gì trong ngày vẫn đang ổn.
Ngày 5
Nhắn tin hỏi thăm hoặc cảm ơn một người đã từng giúp bạn.
Ngày 6
Trong bữa ăn, thử dừng lại một chút để nghĩ về những công sức đằng sau bữa cơm đó.
Ngày 7
Ngồi yên 10 phút và tự hỏi: “Nếu hôm nay mình sống chậm lại hơn, mình sẽ nhận ra điều gì đáng quý?”
Bạn không cần làm hoàn hảo. Chỉ cần duy trì đều đặn, lòng biết ơn sẽ dần trở thành một góc nhìn tự nhiên hơn trong cuộc sống.
Kết luận: Lòng biết ơn không làm cuộc sống hoàn hảo hơn, nhưng giúp ta sống nhẹ hơn và sâu hơn
Nếu phải trả lời ngắn gọn cho câu hỏi vì sao lòng biết ơn giúp cuộc sống tốt hơn, thì câu trả lời là: vì nó giúp con người nhìn cuộc sống cân bằng hơn, bớt bị nhấn chìm bởi phần tiêu cực, trân trọng các mối quan hệ hơn và đối xử dịu dàng hơn với chính mình.
Biết ơn không khiến khó khăn biến mất ngay. Nó cũng không biến một ngày tồi tệ thành ngày tuyệt vời chỉ sau vài phút. Nhưng nó có thể làm một điều rất quan trọng: giúp bạn giữ lại trong lòng cảm giác rằng cuộc sống vẫn còn điều đáng quý, đáng giữ gìn và đáng hy vọng, ngay cả khi mọi thứ chưa ổn.
Và đôi khi, chỉ cần giữ được cảm giác đó thôi, chúng ta đã có thêm rất nhiều sức mạnh để bước tiếp rồi.
Bài viết liên quan
Cẩm nang nuôi dưỡng tâm hồn đẹp
10 thói quen của người hạnh phúc
0 Nhận xét